Notatki badawcze MuscleTiger · Nr 2
Ile kalorii jeść dziennie: jak ustalić dzienny cel, co jest poparte badaniami, a co konwencją
Każdy kalkulator kalorii kończy się jedną liczbą. Za tą liczbą stoi kilka oddzielnych decyzji: ile spalasz, jak szybko powinieneś tracić na wadze, jak nisko jest już za nisko i jak podzielić kalorie na białko, tłuszcz i węglowodany. Niektóre z tych decyzji są dobrze poparte badaniami. Inne są czyjąś konwencją.
W skrócie
Kalkulator kalorii to kilka oddzielnych decyzji o bardzo różnej jakości. Równanie na energię spoczynkową i zalecenia dotyczące białka są dobrze poparte, a mnożniki aktywności, tempo utraty wagi i najniższe poziomy kalorii to zakresy lub konwencje. Traktuj tę liczbę jako punkt wyjścia i koryguj ją na podstawie własnych pomiarów wagi; jeśli podnosisz ciężary, chudnij powoli, a jeśli jesteś kobietą, która trenuje, utrzymuj spożycie powyżej swojej dostępności energetycznej.
Przyjrzenie się poszczególnym elementom po kolei jest pomocne, bo ich jakość jest bardzo różna. Równanie na energię spoczynkową jest solidne. Mnożniki aktywności to zakresy. Zalecane tempo utraty wagi pochodzi głównie z badań na szczupłych sportowcach. Najniższe „bezpieczne” poziomy kalorii to tradycja. Białko jest dobrze przebadane, natomiast tłuszcz i węglowodany podaje się jako szerokie zakresy.
W tej notatce przechodzimy przez te decyzje w kolejności, w jakiej podejmuje je kalkulator, mówimy, co popiera dowód, a gdzie wybraliśmy sami, i wyjaśniamy, dlaczego przy niskim celu kalorycznym makroskładniki potrzebują limitów. Tabela pod koniec podsumowuje, jak dobrze poparta jest każda decyzja. To druga notatka w serii; pierwsza, o prognozach masy ciała, wyjaśnia, dlaczego cel kaloryczny należy traktować jako punkt wyjścia, który niczego nie obiecuje.
1. Ile spalasz
Energia spoczynkowa
Większość kalkulatorów zaczyna od równania Mifflina–St Jeora, wyprowadzonego z pomiarów na 498 zdrowych dorosłych w wieku od 19 do 78 lat [1]. W uproszczonej postaci energia spoczynkowa wynosi
gdzie to masa ciała w kg, to wzrost w cm, to wiek w latach, a to stała zależna od płci. Autorzy stwierdzili, że to uproszczenie nie zmniejsza dokładności pełnego dopasowania [1].
Systematyczny przegląd Frankenfielda i in. [2] porównał popularne równania i wykazał, że Mifflin–St Jeor przewiduje spoczynkową przemianę materii w granicach 10% wartości zmierzonej u większej liczby osób, zarówno szczupłych, jak i otyłych, niż jakiekolwiek inne równanie. Ten sam przegląd ostrzega, że błędy dla pojedynczych osób mogą być wciąż zauważalne. W pierwszej notatce umieściliśmy takie błędy we właściwej skali: kilka procent dziennego wydatku to mniej więcej jedna lub dwie kromki chleba.
Od energii spoczynkowej do energii całkowitej
Całkowity dzienny wydatek to energia spoczynkowa pomnożona przez poziom aktywności fizycznej (PAL):
Grupa ekspertów FAO/WHO/UNU [3] podaje zakresy dla typowych stylów życia: w przybliżeniu 1.40 do 1.69 dla trybu siedzącego lub lekkiej aktywności, 1.70 do 1.99 dla osób aktywnych i 2.00 do 2.40 dla intensywnej aktywności, zaznaczając, że wartości powyżej 2.40 trudno utrzymać przez długi czas. Nasze poziomy aktywności mieszczą się w tych przedziałach. Dokładna wartość w obrębie każdego przedziału to nasz własny wybór; w aplikacji jest ona wyliczana z historii kroków, jeśli podłączony jest Apple Health.
Mała korekta podczas diety
Wydatek mierzony w trakcie diety zwykle wychodzi niższy, niż przewiduje wzór. Leibel i in. [8] stwierdzili, że gdy ludzie utrzymywali masę ciała co najmniej o 10% poniżej swojej zwykłej wartości, całkowity wydatek spadał o około 6 kcal na kilogram beztłuszczowej masy ciała dziennie u osób, które nigdy nie były otyłe. Spadek był większy, niż tłumaczy sama utrata masy. Dopóki celem jest utrata wagi, obniżamy zatem oszacowanie o kilka procent. Wielkość korekty pochodzi z analizy komercyjnego trackera dotyczącej jego własnych użytkowników; żadne kontrolowane badanie jej nie potwierdza, a źródła nie zgadzają się co do tego, jak taka adaptacja się rozwija. Roberts i in. [4], powołując się na Leibela, podają, że aktywność poza ćwiczeniami spada o około 262 kcal/dzień po 10% utracie masy i o około 500 kcal/dzień po 20%. Zależy to od tego, ile już schudłeś. Tempo utraty wagi nie ma tu znaczenia. Breit i in. [9], stosując metodę złotego standardu, zmierzyli tylko około 4% niższy wydatek w pierwszym miesiącu, który później częściowo wracał. Nasza stała korekta jest bliższa drugiemu obrazowi.
2. Jak szybko chudnąć
Typowe zalecenie kliniczne to deficyt 500 do 1 000 kcal dziennie, co odpowiada w przybliżeniu 0.45 do 0.9 kg tygodniowo [10]. Sportowcom, którzy chcą zachować mięśnie, zaleca się jechać wolniej. Roberts i in. [4] przeglądają dowody dla zawodników kulturystyki i physique w przygotowaniach do startu i wnioskują, że tempo 0.5% masy ciała tygodniowo lub mniej jest korzystniejsze, jeśli chodzi o ograniczenie utraty beztłuszczowej masy ciała.
Najlepiej znane badanie potwierdzające to Garthe i in. [5]: 24 elitarnych sportowców, którzy trenowali z ciężarami cztery razy w tygodniu, przydzielono do wolniejszej lub szybszej diety. Grupa na wolniejszej diecie planowała tracić 0.7% masy ciała tygodniowo (osiągnęła 0.7 ± 0.8%) i przybrała około 2.1% masy beztłuszczowej. Grupa na szybszej diecie planowała 1.4% tygodniowo (osiągnęła 1.0 ± 0.4%) i nie przybrała masy beztłuszczowej (−0.2%). Obie grupy straciły mniej więcej tyle samo masy ciała, około 5.5% masy ciała; wolniejsza dieta po prostu trwała dłużej (8.5 tygodnia wobec 5.3). Wolniejsze tempo daje równie dobry efekt w utracie masy. Zyskiem są mięśnie, a kosztem czas.
Tempo wyrażamy jako udział masy ciała na tydzień, w zakresie około 0.5% do 1%, przy czym szybsze tempo dopuszczamy, gdy wskaźnik masy ciała (BMI) jest wyższy i jest więcej tkanki tłuszczowej do utraty. Dowody na to pochodzą od szczupłych sportowców, więc zastosowanie tego do populacji ogólnej oraz powiązanie tempa ze wskaźnikiem BMI to nasza ekstrapolacja. Deficyt dzienny wynika bezpośrednio z tempa i z gęstości energetycznej zmiany masy ciała opisanej w pierwszej notatce:
Tu to docelowa tygodniowa utrata jako udział masy ciała, to masa ciała (kg), a kcal/kg to efektywna gęstość energetyczna zmiany masy ciała. Dzielenie przez 7 zamienia wartość tygodniową na dzienną. Na przykład mężczyzna ważący 80 kg, dążący do 0.5% tygodniowo, traci 0.4 kg tygodniowo, co wymaga deficytu około 0.4 × 9 100 / 7 ≈ 520 kcal dziennie.
Ten przykład warto skomentować. Murphy i Koehler [6] w metaanalizie badań nad osobami wykonującymi trening oporowy zalecają unikanie deficytów większych niż około 500 kcal dziennie, jeśli celem jest zachowanie beztłuszczowej masy ciała. Na dolnym końcu naszego zakresu tempa jesteśmy dokładnie na tej granicy, a im wolniej, tym lepiej dla mięśni. Jeśli podnosisz ciężary i chcesz chronić mięśnie, rozsądnym wyborem jest dolny koniec zakresu albo jeszcze niżej.
Ta sama logika działa w drugą stronę dla osób, które chcą przybrać na wadze. Dodajemy umiarkowaną nadwyżkę kilkuset kcal ponad utrzymanie (około jednej dziesiątej). To nasz wybór i nie ma za nim zmierzonego optimum: dowody na najlepszą nadwyżkę są ograniczone, a większa nadwyżka głównie zwiększa ilość tkanki tłuszczowej. Przyrostu mięśni nie przyspiesza.
3. Jak nisko to za nisko
Dwa limity chronią cel kaloryczny przed stawaniem się skrajnym. Pierwszy to górna granica dziennego deficytu, która w naszym przypadku wynosi 1 000 kcal. Odpowiada ona górnej granicy ogólnego zalecenia klinicznego [10] i jest dwukrotnie wyższa niż limit, który wspomniana wyżej metaanaliza sugeruje dla zachowania beztłuszczowej masy ciała [6]. Traktujemy go jako limit bezpieczeństwa.
Drugi to bezwzględne dno dziennego celu kalorycznego. Wytyczne kliniczne przedstawione w [10] podają 1 000 do 1 200 kcal dziennie dla kobiet i 1 200 do 1 500 kcal dziennie dla mężczyzn jako dopuszczalne diety niskokaloryczne. Używamy 1 200 i 1 500 kcal, czyli górnych wartości tych zakresów, a ponadto nigdy nie schodzimy poniżej energii spoczynkowej osoby o prawidłowej masie ciała przy twoim wzroście. Te dna są konwencją i mogą nie pasować do każdej budowy ciała.
Stałe dno ma jedną słabość: ignoruje to, jak duży jesteś i ile trenujesz. Badacze posługują się miarą zwaną dostępnością energetyczną: kalorie, które zjadasz, minus kalorie wydane na trening, podzielone przez beztłuszczową masę ciała (wszystko w organizmie oprócz tkanki tłuszczowej). Roberts i in. [4] zauważają, że u zawodniczek powinna ona wynosić około 30 kcal na kilogram beztłuszczowej masy ciała dziennie lub więcej, aby uniknąć zaburzeń miesiączkowania. Dla przykładu: kobieta ważąca 60 kg i mająca około 45 kg beztłuszczowej masy ciała potrzebuje 45 × 30 = 1 350 kcal dziennie, które po treningu mają jej pozostać. Jeśli trening spala 400 kcal, musi zjeść około 1 750 kcal, czyli wyraźnie powyżej dna 1 200 kcal.
Czym są zaburzenia miesiączkowania i dlaczego mają znaczenie? Oznaczają nieregularne lub brakujące miesiączki. To widoczny sygnał, że organizm, gdy brakuje mu energii, wyłącza funkcje, bez których na razie może się obejść, w tym hormony rozrodcze. Roberts i in. [4] informują, że takie zaburzenia są częste u zawodniczek physique w przygotowaniach do startu. U osoby na diecie cykl, który staje się nieregularny lub ustaje, jest więc sygnałem ostrzegawczym, którego nie wolno zbywać jako nieszkodliwego efektu ubocznego. Rozsądną reakcją jest jeść więcej i porozmawiać z lekarzem.
Ten warunek wbudowaliśmy w cel kaloryczny. U kobiet cel nie może spaść poniżej
gdzie to beztłuszczowa masa ciała w kg, a to średnia dzienna energia twoich treningów. Beztłuszczową masę szacujemy z wzrostu i masy ciała równaniem Boera [11], ponieważ aplikacja nie mierzy składu ciała. Energię treningów szacujemy z odpowiedzi z onboardingu (liczba sesji w tygodniu i ich długość). Cel nigdy nie jest podnoszony powyżej utrzymania, więc to dno może tylko usunąć deficyt, nigdy nie stworzy nadwyżki. Dla większości osób dno nie jest wiążące, bo ich cel jest już powyżej. Ma ono znaczenie dla kobiet wysokich lub ciężkich, które dużo trenują, albo których tempo utraty wagi jest wysokie: u nich zmniejsza deficyt. Stosujemy je wobec kobiet, bo wartość 30 kcal/kg pochodzi z badań na kobietach.
4. Białko, tłuszcze i węglowodany
Białko
Białko ma najmocniejsze dowody spośród trzech. Roberts i in. [4] popierają 1.8 do 2.7 g na kilogram dziennie w przygotowaniach do startu i opisują zbieżny zakres 1.6 do 2.7 g/kg/dzień, który przyjmują różne grupy badawcze. Morton i in. [7] zebrali 49 badań z udziałem 1 863 uczestników i stwierdzili, że spożycie powyżej około 1.6 g/kg/dzień nie zwiększa już przyrostu beztłuszczowej masy ciała z treningu oporowego. Podczas deficytu wyższe spożycie pomaga zachować masę beztłuszczową, dlatego zalecenia dla sportowców na diecie są wyższe. W czterotygodniowym badaniu przy 40% deficycie energetycznym 2.4 g/kg zachowało więcej masy beztłuszczowej niż 1.2 g/kg (Longland i in., za [4]).
Stosujemy około 2 g/kg, nieco mniej, gdy celem jest utrzymanie lub przyrost masy. Dla osób znacznie powyżej swojej docelowej masy ciała liczymy białko od masy docelowej. Ograniczamy też białko do udziału w kaloriach całkowitych, tak aby przy niskich celach kalorycznych nie wypierało reszty.
Tłuszcze i węglowodany
Dla tłuszczu i węglowodanów dowody dają zakresy, i tak je zachowujemy. W przygotowaniach do startu Roberts i in. [4] sugerują tłuszcz na poziomie 10 do 25% kalorii (u sportowców w ogóle obserwuje się 20 do 35%) oraz węglowodany na realistycznym poziomie 2 do 5 g/kg, zauważając, że bardzo niskie spożycie węglowodanów w deficycie może pogarszać trening. Przestrzegają też przed bardzo niskim spożyciem tłuszczu. Kalorie pozostałe po białku i tłuszczu idą na węglowodany:
gdzie to cel kaloryczny, i to białko i tłuszcz w gramach, a współczynniki 4 i 9 to liczba kalorii na gram białka lub węglowodanów oraz na gram tłuszczu.
Dlaczego makroskładniki potrzebują limitów
Zasady w gramach na kilogram dobrze działają przy normalnych poziomach kalorii, a przy niskich się załamują. Przy niskim celu stałe ilości białka i tłuszczu mogą zużyć niemal cały budżet i nie zostawić nic na węglowodany, a nawet dać sumę większą niż cel. Dlatego bezpieczniej jest ustawić białko w gramach na kilogram, ograniczyć białko i tłuszcz do udziału w kaloriach i utrzymać dolny próg węglowodanów na poziomie około 2 g na kilogram, w razie potrzeby pobierając kalorie z tłuszczu. Suma makroskładników nigdy więc nie przekracza celu kalorycznego. Dokładne limity to nasz wybór w obrębie opublikowanych zakresów.
Wyniki
| Decyzja | Co robimy | Jak dobrze jest to poparte |
|---|---|---|
| Energia spoczynkowa | Mifflin–St Jeor [1], [2] | Dobrze poparte; błąd indywidualny rzędu kilku procent |
| Mnożnik aktywności | Poziomy w obrębie przedziałów FAO/WHO/UNU [3] | Zakresy są poparte; wartości w ich obrębie to nasz wybór |
| Korekta podczas diety | Kilka procent poniżej wzoru | Kierunek jest poparty [8]; wielkość nie pochodzi z kontrolowanego badania |
| Tempo utraty wagi | Udział masy ciała na tydzień, skalowany wskaźnikiem BMI | Oparte na badaniach szczupłych sportowców [4], [5]; skalowanie BMI to nasza ekstrapolacja |
| Nadwyżka przy przyroście masy | Umiarkowana nadwyżka kilkuset kcal | Nasz wybór; dowody na najlepszą nadwyżkę są ograniczone |
| Dzienny deficyt | Ograniczony do 1 000 kcal | Zgodny z ogólnymi wytycznymi [10]; powyżej limitu zalecanego dla zachowania mięśni [6] |
| Najniższy cel kaloryczny | 1 200 kcal (kobiety) i 1 500 kcal (mężczyźni) | Powszechna konwencja [10] |
| Dostępność energetyczna (kobiety) | Cel nie niższy niż 30 kcal na kg beztłuszczowej masy plus energia treningu | Poparte dla kobiet [4]; beztłuszczowa masa i energia treningu są szacunkami |
| Białko | Około 2 g/kg, ograniczone udziałem w kaloriach | Dobrze poparte [4], [7] |
| Tłuszcz i węglowodany | Ograniczone udziały; węglowodany co najmniej 2 g/kg | Zakresy z [4]; nasze limity mieszczą się w nich |
Jak korzystamy z tego w MuscleTiger
Podczas onboardingu aplikacja pyta o cel, wiek, wzrost, masę ciała, masę docelową i aktywność (może odczytać aktywność z Apple Health), a potem wylicza cel kaloryczny i makroskładniki w tej kolejności: energia spoczynkowa, aktywność, tempo, limity, a następnie białko, tłuszcz i węglowodany. Prognoza wagi, którą widzisz, opiera się na tym samym tempie i tej samej gęstości energetycznej, więc cel i prognoza są spójne.
Dla kobiet cel uwzględnia też dostępność energetyczną. Dzięki temu deficyt jest zmniejszany, a cel nie spada poniżej poziomu, który badania wiążą z zaburzeniami miesiączkowania. Cel to punkt wyjścia: gdy zbierzesz wystarczająco dużo pomiarów wagi i posiłków, aplikacja skoryguje go na podstawie twoich własnych danych.
Wnioski
- Równanie na energię spoczynkową jest dobrze poparte, a jego błąd w ujęciu dziennym jest niewielki. Traktuj cel kaloryczny jako punkt wyjścia i koryguj go na podstawie własnych pomiarów wagi.
- Jeśli podnosisz ciężary, wolniej oznacza lepiej dla mięśni. Dowody wskazują na około 0.5% masy ciała tygodniowo lub mniej oraz na deficyty rzędu 500 kcal dziennie lub mniejsze.
- Najniższe poziomy kalorii to konwencja. Są rozsądne, ale nie zastępują oceny twojego ciała, treningu i zdrowia.
- Białko ma najmocniejsze dowody. Około 2 g/kg w deficycie mieści się w dobrze poparty zakres.
- Nie pozwól, by węglowodany spadły zbyt nisko, gdy intensywnie trenujesz w deficycie. Dno około 2 g/kg to dolna granica zakresu, który badania uznają za realistyczny.
- Kobiety, które trenują, nie powinny pozwolić, by cel spadł poniżej ich dostępności energetycznej. To około 30 kcal na kg beztłuszczowej masy plus energia treningu. Nieregularne lub brakujące miesiączki są sygnałem, by jeść więcej i zgłosić się do lekarza.
Ograniczenia tej notatki. Większość dowodów na tempo i makroskładniki pochodzi od szczupłych sportowców i z krótkich badań, a my zastosowaliśmy je do populacji ogólnej. Indywidualne potrzeby się różnią. To informacja ogólna i nie zastępuje porady medycznej. Jeśli masz chorobę, jesteś w ciąży lub masz historię zaburzeń odżywiania, porozmawiaj z lekarzem, zanim zaczniesz ograniczać kalorie.
Źródła
- Mifflin MD, St Jeor ST, Hill LA, Scott BJ, Daugherty SA, Koh YO. A new predictive equation for resting energy expenditure in healthy individuals. Am J Clin Nutr 1990;51:241–7. doi:10.1093/ajcn/51.2.241
- Frankenfield D, Roth-Yousey L, Compher C. Comparison of predictive equations for resting metabolic rate in healthy nonobese and obese adults: a systematic review. J Am Diet Assoc 2005. doi:10.1016/j.jada.2005.02.005
- FAO/WHO/UNU. Human energy requirements: report of a joint expert consultation. FAO Food and Nutrition Technical Report Series 1, 2004; chapter 5, Table 5.3. fao.org
- Roberts BM, Helms ER, Trexler ET, Fitschen PJ. Nutritional recommendations for physique athletes. J Hum Kinet 2020;71:79–108. pełny tekst (PMC) · doi:10.2478/hukin-2019-0096
- Garthe I, Raastad T, Refsnes PE, Koivisto A, Sundgot-Borgen J. Effect of two different weight-loss rates on body composition and strength and power-related performance in elite athletes. Int J Sport Nutr Exerc Metab 2011;21:97–104. doi:10.1123/ijsnem.21.2.97
- Murphy C, Koehler K. Energy deficiency impairs resistance training gains in lean mass but not strength: a meta-analysis and meta-regression. Scand J Med Sci Sports 2022. doi:10.1111/sms.14075
- Morton RW, Murphy KT, McKellar SR, et al. A systematic review, meta-analysis and meta-regression of the effect of protein supplementation on resistance training-induced gains in muscle mass and strength in healthy adults. Br J Sports Med 2018. doi:10.1136/bjsports-2017-097608
- Leibel RL, Rosenbaum M, Hirsch J. Changes in energy expenditure resulting from altered body weight. N Engl J Med 1995;332:621–8. doi:10.1056/NEJM199503093321001
- Breit MJ, Pan Z, et al. Using time-weighted averages of total daily energy expenditure to estimate energy intake during a weight loss intervention. Obesity 2025;33:2093–102. doi:10.1002/oby.70008
- Poston WSC 2nd, Foreyt JP. Successful management of the obese patient. Am Fam Physician 2000;61(12):3615–22; przegląd odtwarzający zakresy kalorii z wytycznych NHLBI dotyczących otyłości (1998). aafp.org
- Boer P. Estimated lean body mass as an index for normalization of body fluid volumes in humans. Am J Physiol 1984;247:F632–6. doi:10.1152/ajprenal.1984.247.4.f632